مؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122Gender Equality and Fertility Convergence in Muslim Majority Countriesبرابری جنسیّتی و همگرایی باروری در کشورهای با اکثریّت مسلمان734102530FAحاتمحسینیدانشیار جمعیّتشناسی، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا؛ استاد وابسته گروه جامعهشناسی و انسانشناسی، دانشگاه نیپیسینگ، کانادا0000-0002-4512-9225زهراجلیلیانگروه علوم اجتماعی، دانشکدهی علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سیناJournal Article20190701Fertility in Muslim Majority Countries has declined dramatically over the past few decades. Today, a significant number of these Countries experiencing below-replacement level fertility. This paper aims to explain the convergence of 47 Muslim Majority Countries (MMCs) with the levels and trends of fertility in developed countries. Data are taken from the United Nations Population Division and the United Nations Human Development Report. Results showed that the fertility transition in MMCs, which dates back to the 1970s, has accelerated since the mid-1990s. By the mid of the third millennium, more than 76 percent of the MMCs will be in controlled fertility situation. Although the experience of fertility convergence, its intensity and timing vary from country to another one, cross-sectional analysis has shown that fertility convergence has been accompanied by an increase in gender equality and the use of contraceptive methods in MMCs. Consequently, any policy aimed at increasing fertility and preventing the continuation of below-replacement level fertility in MMCs should be taken into account with regard to the status of women in the community and the family. Adopting policies that are consistent with women aspirations will increase the likelihood of the success of Muslim governments to increase fertility.باروری در کشورهای با اکثریّت مسلمان در چند دهه گذشته کاهش قابلملاحظهای یافته است. امروزه، شمار قابلتوجّهی از این کشورها باروری زیر سطح جایگزینی را تجربه میکنند. هدفِ این بررسی، تبیین همگرایی 47 کشور با اکثریّت مسلمان با سطوح و روندهای باروری در کشورهای توسعهیافته است. دادهها از پایگاه دادههای بخش جمعیّت سازمان ملل، پایگاه دادههای بانک جهانی و گزارش توسعه انسانی سازمان ملل اقتباس شد. نتایج نشان داد گذار باروری در کشورهای مسلمان که به سالهای دهه 1350 بر میگردد، از نیمه دهه 1370 سرعت بیشتری یافته است. تا نیمه هزاره سوّم، بیش از 76 درصد از این کشورها در وضعیّت باروری کنترلشده خواهند بود. اگرچه تجربه همگرایی باروری، شدّت و زمانبندی آن در کشورهای مختلف متفاوت است، امّا تحلیلهای مقطعی نشان داد که همگرایی با افزایش برابری جنسیّتی و گسترش استفاده از روشهای پیشگیری از حاملگی در کشورهای مسلمان همراه بوده است. در نتیجه، هرگونه سیاستگذاری برای افزایش باروری و جلوگیری از تداوم باروری زیر سطح جایگزینی در این گروه از کشورها، باید با توجّه به جایگاه و موقعیّت زنان در جامعه و خانواده صورت بگیرد. اتّخاذ سیاستهای همسو و موافق با خواستهها و تمایلات زنان، احتمال موفّقیت دولتهای کشورهای مسلمان برای افزایش باروری را بیشتر میکند.https://jips.nipr.ac.ir/article_102530_39b4cbafa0d05b11c5e5fce1269cf6d6.pdfمؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122Ethnic Preferences for Childbearing in Iranترجیحات قومی فرزندآوری در ایران3560102529FAیعقوبفروتندانشیار جمعیتشناسی گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران، ایران، و محقق افتخاری دانشگاه غرب سیدنی، استرالیاسمیهمیرزاییدانشجوی دکتری مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه مازندرانJournal Article20190619This research paper primarily aims to examine the preferences for childbearing among selected ethnic groups in Iran. The ethnic groups included in this study comprise of Kurd, Gilak, Lor, Lak, Mazani, Turk, and Turkaman. The research findings highlight both similarities and disparities on childbearing desires across different ethnic groups. On the one hand, the most visible similarities relate to the fact that the childlessness is almost undesirable for all ethnic groups, and the majority of them prefer the two-child pattern of childbearing. On the other hand, the disparities across the ethnic groups exist predominantly in the pattern of desires for ‘3 children and more’. In sum, these research findings confirm the underlying conclusion that none of the independent variables even tertiary education could not lead to an ethnic convergence towards preferences for high childbearing (that is, the desire for having 3 children and more), suggesting that ethnicity and ethnic belonging still tend to play a substantially important role in the preferences for childbearing.هدف اساسی این مقاله پژوهشی، بررسی ترجیحات فرزندآوری در بین گروههای قومی منتخب در ایران است. گروههای قومی این تحقیق، مشتمل بر اقوام ترک، ترکمن، کرد، گیلک، لر، لک، و مازنی است. یافتههای این تحقیق نشاندهنده شباهتها و تفاوتهای قابل ملاحظهای در بین گروههای قومی از نقطه نظر ترجیحات فرزندآوری آنها است: از یک سو، مهمترین وجوه مشترک آنها این است که نهتنها هیچیک از گروههای قومی مورد مطالعه تقریباً هیچگونه ترجیح و تمایلی به الگوی بیفرزندی ندارند، بلکه بیشترین ترجیح آنها معطوف به الگوی دو فرزند است. از سوی دیگر، بیشترین تفاوتها در بین گروههای قومی در زمینه ترجیحات فرزندآوری را باید در الگوی سه فرزند و بیشتر جستجو کرد. در مجموع، تجزیه و تحلیلهای این تحقیق، مبین این نتیجهگیری نهایی است که هیچیک از متغیرهای تحقیق، حتی سطح تحصیلات دانشگاهی نیز نتوانسته است یک نوع همگرایی قومی در الگوی فرزندآوری زیاد یعنی ترجیح به داشتن سه فرزند و بیشتر را فراهم کند که بهخوبی نشاندهنده این نکته مهم است که تعلّقات قومی کماکان نقش بسیار مهم و تعیینکنندهای در ترجیح فرزندآوری زیاد ایفا میکند.https://jips.nipr.ac.ir/article_102529_ff5492d8a2239f008a765f573cecc9bb.pdfمؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122The level and trend of changes in inter-individual longevity inequality in Iranسطح و روند تغییرات نابرابریهای بین فردی طول عمر در ایران6182102531FAشفیعهقدرتیدانشگاه حکیم سبزواری، مرکز پژوهشی علوم جغرافیا و مطالعات اجتماعیJournal Article20190704The substantial and continuous decline in mortality has been one of the major gains in socio-economic development over the last two centuries. One of the most important questions in populations in the final stages of the mortality transition is the extent of longevity inequality. The aim of this study is to investigate inter-individual longevity inequality in Iran. In other words, we try to answer the question that to what extent longevity has been distributed equally within individuals and how has changed from 1973 to 2016. Loranz curve, Gini coefficient, standard deviation of longevity, and standard deviation of adult life span were constructed for both males and females. The length of life inequality indices shows that with the improved life expectancy at birth, longevity inequalities have decreased. This changing trend in the longevity inequality coefficients shows that despite a rapid decrease in the Gini coefficient, adult longevity inequities are not easily reduced.کاهش اساسی و مستمر مرگومیر، از دستاوردهای مهم توسعه اقتصادی ـ اجتماعی در طی دو قرن اخیر است. با رسیدن به مراحل نهایی گذار مرگومیر، یکی از مهمترین پرسشها، میزان نابرابریهای موجود در بهبود طول عمر است. مطالعه حاضر، به بررسی نابرابریهای بین فردی طول عمر در دوره 1395-1352 میپردازد و بدین منظور، سه شاخصِ ضریب جینی، انحراف استاندارد کل و انحراف استاندارد بزرگسالان به کار میرود. یافتهها نشان میدهد که روند نابرابری بین فردیِ طول عمر رو به کاهش است، با این وجود، سرعت آن در بزرگسالان بسیار کمتر است. روند تغییرات نشان میدهد که در دهه 1350 این نابرابری در زنان، بیش از مردان بوده اما در طی سالهای بعد، نابرابری طول عمر در مردان بیش از زنان است. این فاصله رو به افزایش است و اگر روند کنونی، در آینده ادامه یابد، این تفاوت، بیشتر نیز خواهد شد. به دلیل میزانهای بالای مرگومیر مردان جوان در ایران، در صورت کاهش مرگومیر در سنین جوانی، نابرابری بین فردیِ طول عمر در مردان، روند کاهشی خود را با سرعت بیشتری طی خواهد کرد.https://jips.nipr.ac.ir/article_102531_d544d5fbab74ec50bf91bd95a507471b.pdfمؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122The Effects of Social Capital on Tendency to Emigration from Iranبررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر تمایل به مهاجرت از ایران83108102534FAرسولصادقیدانشیار جمعیت شناسی دانشگاه تهران
معاون پژوهشی موسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور0000-0002-7024-2924غلامرضاغفاریدانشیار جامعه شناسی، دانشگاه تهران0000-0002-1224-8009مریمرضاییدانشجوی دکتری جمعیتشناسی، دانشگاه تهرانJournal Article20190403The fall of social capital is a key situational-structural factor influencing the increasing tendency of emigration from Iran in recent years. The aim of this article is to examine the effects of social capital, its dimensions and levels on tendency of Iranians to emigration from the country using secondary analysis of the National Survey of Social Capital in 2014. The sample size includes 14035 people aged 18 and over in 31 provinces of the country, both of urban and rural areas. Results indicated 37 percent of respondents have low level of social capital, and one-fourth of them have high tendency to emigration from Iran. The results of bivariate analysis showed that all dimensions and levels of social capital significantly have negative relationships with emigration tendency. Finally, multivariate analysis (ordinal regression) indicated that with controlling for demographic-contextual variables, the effects of social capital on tendency to emigration still significant and strong. Thus, with the decline of different dimensions and levels of social capital, tendency to emigration from Iran is increased. In conclusion, one of important factors on increasing international migration from Iran is declining of social capital.کاهش سرمایه اجتماعی، یک عامل کلیدی زمینهای-ساختاری اثرگذار بر افزایش تمایل به مهاجرت از ایران در سالهای اخیر است. هدف از مطالعه پیشرو، شناخت رابطه سرمایه اجتماعی، ابعاد و سطوح آن با تمایل ایرانیها به مهاجرت به خارج از کشور با استفاده از تحلیل ثانویة دادههای خرد پیمایش ملّی سرمایه اجتماعی در ایران در سال1393 است. تعداد نمونه مورد بررسی شامل 14035 نفر افراد 18 سال به بالای ساکن در 31 استان کشور با استفاده از تکنیک نمونهگیری چندمرحلهای است. نتایج مطالعه نشان داد: 37 درصد پاسخگویان از سرمایه اجتماعی پایینی برخوردار بودهاند و حدود یک چهارم پاسخگویان نیز تمایل زیادی به مهاجرت خارج از کشور دارند. نتایج تحلیل دومتغیره نشان داد تمامی ابعاد و سطوح سرمایه اجتماعی با تمایل به مهاجرت خارج از کشور رابطه منفی و معنیداری دارند. براساس نتایج تحلیل چندمتغیره (آزمون رگرسیون رتبهای)، با کنترل متغیرهای جمعیتی و زمینهای، سرمایه اجتماعی همچنان تأثیر منفی و قوی بر میزان تمایل به مهاجرت خارج از کشور دارد. به این معنا که با کاهش ابعاد و سطوح مختلف سرمایه اجتماعی، تمایل به مهاجرت به خارج از کشور افزایش پیدا میکند. از اینرو، یکی از عوامل و بسترهای مهم افزایش مهاجرت به خارج از ایران، کاهش سرمایه اجتماعی است.https://jips.nipr.ac.ir/article_102534_d6f26f82cfc20ea54af2f0b2cea8aedd.pdfمؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122Fitting the Age Pattern of Internal Migration in Iran with Multi-Exponential Modelبرازش الگوی سنی مهاجرت داخلی در ایران با برنامه مدل چند نمایی109133102535FAلیلازندیدانشجوی دکتری جمعیتشناسی، دانشگاه یزدمحمدترکاشوند مرادآبادیاستادیار جمعیتشناسی، دانشگاه یزد0000-0003-1655-0464تاممولتریمحقق و مدرس، دانشگاه کیپ تاونJournal Article20200203Age patterns are a key scale for comparing internal or external migration between countries or over time. The observed migration rates show strong regularities in age patterns. These regularities can be showed by mathematical functions known as multi-dimensional migration models. Multi-exponential models are a way of smoothing age patterns, correcting missing data, and comparing migration age patterns. There are migration questions in the censuses in Iran and it has gained considerable understanding into the patterns of migration and the volume of population movements in the country. But these data are age-related error, and the appropriate age pattern for immigrants cannot be plotted. The present paper studies the age and sex patterns of migration in the country using multivariate modeling system designed by Rogers and Castro (1981). The results showed that the 7-parameter model was in accordance with the age pattern of internal migration of Iran and the age pattern of internal migration is similar to the standard model. Finally, the estimated pattern of migration by single ages and sex for researchers is presented. الگوهای سنی یک مقیاس کلیدی برای مقایسه کردن مهاجرتهای داخلی یا خارجی در بین کشورها و یا در طی زمان میباشد. میزانهای مشاهده شده مهاجرتی نظمهای قوی را در الگوهای سنی نشان میدهد. این نظمها را میتوان به وسیله توابع ریاضی که بهعنوان برنامه مدلهای مهاجرتی چندنمایی شناخته شده است نشان داد. مدلهای چند نمایی روشی برای هموار کردن الگوهای سنی، اصلاح دادههای گمشده و مقایسه الگوهای سنی مهاجرت میباشند. در سرشماریهای صورت گرفته در ایران، سؤالات مهاجرت وجود داشته و فهم قابلتوجهی را از الگوهای مهاجرت و حجم تحرکات جمعیتی در کشور بهدست داده است. ولی این دادهها از لحاظ سن با خطا مواجه بوده و الگوی سنی مناسبی برای مهاجران از این طریق قابل ترسیم نیست. مقاله حاضر با استفاده از سیستم مدلهای چندنمایی، طراحی شده به وسیله راجرز و کاسترو (1981)، به بررسی الگوهای سنی و جنسی مهاجرت در کشور پرداخته است. نتایج تحقیق نشان داد مدل 7 پارامتری منطبق بر الگوی سنی مهاجرت داخلی ایران بوده است و الگوی سنی مهاجرت داخلی ایران شبیه به مدل استاندارد میباشد که در نهایت الگوی برآوردشده مهاجرت در سنین منفرد و به تفکیک جنس برای استفاده محققان ارائه شده است.https://jips.nipr.ac.ir/article_102535_d71d338110d105b6c2ffcf771c12cd9a.pdfمؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122Evaluation of Sustainable Urban Development in Border Cities of Iranبررسی وضعیت توسعه پایدار نقاط شهری شهرستانهای مرزی کشور135180102536FAولیالهرستمعلیزادهعضو هیأت علمی مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور0000-0001-5688-1941Journal Article20190606The main purpose of this research is to rank, classify and stratify the urban areas of the border counties of Iran based on sustainable development indices. This study used the data of general population and housing censuses, sample surveys, and other related findings to measure sustainability. Sustainability was assessed in terms of the four social, economic, physical-access and environmental dimensions across Iranian border cities. VIKOR model was used to rank the cities. The findings of this study show that about 3% of urban areas of border counties of Iran are in an unstable condition, 42% are in a relatively unstable condition, 53% are in a moderately stable condition and 2% are in a relatively stable condition. The results also show that, in these areas, the situation is not very favorable in all socio-demographic, economic, environmental and physical indices. In particular, the economic, environmental and physical-access indices are unstable or relatively unstable. It is only in the socio-demographic index that the situation is somewhat favorable, with most of the border cities being in a moderate condition in terms of sustainable development. According to the research findings, there is a need for attention and practical planning for the development of these areas.هدف اصلی این مقاله، رتبهبندی، طبقهبندی و سطحبندی شاخصهای توسعه پایدار مناطق شهری شهرستانهای مرزی کشور در سال 1395 است. برای سنجش توسعه پایدار از دادههای سرشماریهای عمومی نفوس و مسکن، دادههای آمارگیریهای نمونهای و سایر منابع استفاده شده است. این سنجش در چهار بُعد اقتصادی، اجتماعی-جمعیتی، کالبدی-دسترسی و زیست محیطی و در مقیاس نقاط شهری شهرستانهای مرزی کشور (118 شهرستان) انجام شده است. برای تعیین وزن هریک از گویههای ابعاد توسعه پایدار، از روش آنتروپی شانون و برای رتبهبندی از مدل ویکور استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهند: حدود 3 درصد نقاط شهری شهرستانهای مرزی کشور در وضعیت ناپایدار، 42 درصد در وضعیت نسبتاً ناپایدار، 53 درصد در وضعیت بینابین یا پایداری متوسط و حدود 2 درصد در وضعیت نسبتاً پایدار قرار دارند. همچنین نتایج این تحقیق نشان میدهند که در این مناطق، وضعیت همه شاخصهای جمعیتی-اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و کالبدی چندان مساعد نیست و غلبه اصلی بهخصوص در شاخصهای اقتصادی، زیست محیطی و دسترسی-کالبدی با دامنههای ناپایدار و نسبتاً ناپایدار است. تنها در شاخص اجتماعی-جمعیتی، وضعیت تاحدودی مساعد بوده و اکثر شهرستانهای مرزی در وضعیت متوسط توسعه پایدار قرار دارند. با عنایت به یافتههای تحقیق، نیاز به توجه و برنامهریزیهای عملی برای توسعه این مناطق وجود دارد.https://jips.nipr.ac.ir/article_102536_8632c4ac98dc7f433ec3d20dcd1f4edd.pdfمؤسسه تحقیقات جمعیت کشورمطالعات جمعیتی2676-53064220181122Investigating Factors Affecting Divorce Rate in Iran's Provinces Using Path Analysis Modelبررسی عوامل مؤثر بر میزان طلاق استانهای ایران با استفاده از مدل تحلیل مسیر181210102537FAفریبا ساداتبنی هاشمیدانشجوی دکتری جمعیت شناسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات.ملیحهعلی مندگاریاستادیار جمعیت شناسی و عضو هیات علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد0000-0001-9346-9374شهلاکاظمیپوردانشیار جامعهشناسی، دانشگاه تهران0000-0002-4946-4936محمدغلامی فشارکیدکترای آمار زیستی، استادیار دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20190706The purpose of this study was to investigate the causal effects of demographic, economic and social variables on the crude divorce rate in Iran's provinces. In this study, we used secondary analysis of population and housing census data for 2011 and 2016, labor force survey for 2011-2011, cost and income survey of urban households for 2011-2011 and marriage and divorce statistics of Iran Census Bureau. The use of the path analysis method is discussed. In this study, 23 variables were studied, out of which six variables including urbanization ratio, total fertility rate, sex ratio, average urban household income, proportion of married women with higher education and Gini coefficient one year ago were significant. . The most direct effect is related to the variable income of urban households, then the total fertility rate and the share of married women with higher education in the negative direction. In addition, urbanization, sex ratio, and the share of married women in higher education have an indirect effect on the divorce rate. As such, the variations in the crude divorce rate of the provinces of the country can be explained by the variations of the mentioned variables and can partially explain the provincial differences in divorce.این مطالعه با هدف بررسی تأثیر علّی متغیرهای جمعیتشناختی، اقتصادی و اجتماعی بر میزان خام طلاق استانهای ایران انجام شد. در این مطالعه، به تحلیل ثانویه دادههای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای 1390 و 1395، آمارگیری نیروی کار سالهای 1397-1390، آمارگیری از هزینه و درآمد خانوارهای شهری 1396-1390 و آمارهای ازدواج و طلاق سازمان ثبت احوال کشور با استفاده از روش تحلیل مسیر پرداخته شده است. در این پژوهش، 23 متغیر مورد بررسی قرار گرفت که از میان آنها تعداد شش متغیر شامل نسبت شهرنشینی، میزان باروری کل، نسبت جنسی، میانگین درآمد خانوارهای شهری، نسبت زنان متأهل دارای تحصیلات عالی و ضریب جینی یک سال قبل، معنیدار شد. بیشترین اثر مستقیم، مربوط به متغیر درآمد خانوارهای شهری، سپس میزان باروری کل و سهم زنان متأهل با تحصیلات عالی در جهت منفی است. علاوه بر آن، نسبت شهرنشینی، نسبت جنسی و سهم زنان متأهل با تحصیلات عالی، اثر غیرمستقیم بر میزان خام طلاق دارند. به این ترتیب، تغییرات میزان خام طلاق استانهای کشور با تغییرات متغیرهای نامبرده، قابل تبیین است و میتواند تاحدودی تفاوتهای استانی طلاق را توضیح دهد.https://jips.nipr.ac.ir/article_102537_6db60be7633a1b50d4f1831b78185ee6.pdf