https://jips.nipr.ac.ir/ مطالعات جمعیتی fa daily 1 Sun, 21 Jan 2024 00:00:00 +0330 Sun, 21 Jan 2024 00:00:00 +0330 https://jips.nipr.ac.ir/article_236279.html ایران در دهه‌های گذشته شاهد حضور جمعیت میلیونی مهاجران اتباع افغانستانی بوده است. با وجود نقش مهاجرپذیری ایران، این پدیده کمتر به صورت نظام‌مند مورد توجه پژوهشگران و سیاست‌گذاران قرار گرفته است. هدف این مطالعه، بررسی پیشران‌های مهاجرت افغانستانی در ایران است. روش این پژوهش کیفی و مبتنی بر تحلیل مضمون است. جامعه مطالعه، خبرگان حوزه مهاجرت‌ بودند و با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند با چهل نفر به روش نیمه‌ساختاریافته در سال 1404 مصاحبه انجام شد. نتایج نشان داد، مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران پدیده‌ای چندبعدی و پیچیده است که تحت‌تأثیر سه دسته عامل عمده اقتصادی، سیاسی-امنیتی و اجتماعی-فرهنگی قرار دارد. از جنبۀ اقتصادی، فقر شدید، بیکاری و نابرابری در افغانستان به‌عنوان عوامل دافعه، نیاز اقتصاد ایران به نیروی کار کم مهارت و ارزان، همراه با اقتصاد یارانه‌ای و هزینه‌های پایین زندگی، به‌عنوان عوامل جاذبه عمل می‌کنند. از منظر سیاسی-امنیتی، جنگ، بی‌ثباتی سیاسی، حکومت ناکارآمد و طردکنندۀ طالبان و همچنین ضعف حکمرانی مهاجرت در ایران، موجب تشدید مهاجرت شده‌اند. همچنین، عوامل اجتماعی-فرهنگی مانند پیوندهای تمدنی و زبانی مشترک و شبکه‌های اجتماعی ، به عنوان تسهیلگرهای مهاجرت عمل کرده‌اند. براین اساس تداوم مهاجرت افغانستانی‌ها به ایران امری اجتناب‌ناپذیر است و مدیریت آن مستلزم تدوین سیاست‌های جامع و یکپارچه است. https://jips.nipr.ac.ir/article_236281.html افزایش مهاجرت زنان باعث شده است تا در مطالعات مهاجرت به جنسیت و دلایل مهاجرت زنان به‌عنوان تصمیم‌گیرنده توجه شود. این پژوهش به‌دنبال فهم تجربه زیسته زنان ایرانی مهاجر به کشورهای خارجی می‌باشد. بدین‌جهت با ۱۵ زن مهاجر ساکن در کشورهای مختلف جهان ازجمله ایتالیا، آلمان، ترکیه، عراق، لندن، اتریش و کانادا مصاحبه شد. مشارکت‌کنندگان تحقیق ازنظر سن، تحصیلات، کشور مقصد، وضعیت تأهل و چگونگی خروج از کشور (قانونی/ غیرقانونی)، نوع مهاجرت (تحصیلی/ شغلی/ تبعی و غیره) با هم متفاوت بودند. در تحقیق حاضر برای تحلیل داده‌ها، از تکنیک تحلیل مضمون استفاده شد. نتایج نشان داد که مهاجرت پدیده ای چند لایه است و نتایج مثبت و منفی متعددی درکنارهم دارد. فشارهای ساختاری در ایران مانند؛ ناامیدی از وضعیت اقتصادی، خواست رهایی از محدودیت ها و فرصت بیشتر برای خودشکوفایی، رویای کیفیت زندگی بهتر مانند؛ رفاه اقتصادی و جذابیت محیط شهری بر مهاجرت موثر بوده‌اند. افراد درکنار بازسازی و خودشکوفایی درد و رنج و تنهایی کشیده و در برابر برچسب مهاجر بودن تاب آورده‌اند. طبق نتایج به دست آمده برای کاهش میل به مهاجرت باید به ریشه های دافعه مهاجرت در جامعه مبدا به ویژه در حوزه اشتغال زنان و احساس امنیت روانی و اجتماعی رسیدگی شود. https://jips.nipr.ac.ir/article_207333.html هدف این مقاله پاسخ‌گویی به این سؤال است که با استمرار سطح فعلی یا سناریوهای قابل انتظارِ خالص مهاجرتی و نیز برآورد و پیش‌بینی سهم خالص مهاجرت در تغییرات باروری، شاخص‌های باروری ایران تا سال 1420 چه تغییراتی می‌کند؟ این پژوهش با بهره‌گیری از مدل‌های جمعیت‌شناختی انجام شده و از داده‌های سرشماری سال‌های 1395- 1375 برای برآورد خالص مهاجرت استفاده شده‌است. نتایج نشان‌می‌دهند که سهم اثر خالص مهاجرتی بر کاهش میزان باروری کل در دهه 1395-1385، برابر با 08/0- بچه است. با روند افزایشی خالص مهاجرت منفی و رسیدن آن به بدبینانه‌ترین سناریو (4- در هزار)، میزان باروری کل کشور به 42/1 بچه به ازای هر زن تا سال 1420 کاهش می‌یابد. بالعکس، در صورت تعدیل و کاهش خالص مهاجرت منفی و رسیدن آن به صفر تا سال 1420، انتظار می‌رود که میزان باروری کل تا 1/2 بچه به ازاء هر زن افزایش یابد. همچنین، در صورت افزایش میزان باروری کل به 5/2 بچه تا سال 1407، مطابق با اهداف برنامه هفتم توسعه، همراه با تدوین سیاستی در جهت کاهش خالص مهاجرت منفی و رساندن آن به عدد صفر، زمینة افزایش میزان باروری کل تا 7/2 بچه به ازای هر زن تا سال 1420 فراهم خواهد شد. بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که در شرایط فعلی، خالص مهاجرت منفی، یکی از عوامل اصلی مؤثر بر کاهش سطح باروری در کشور است و نتیجة اجرای سیاست افزایش باروری، بدون توجه به مدیریت خالص مهاجرت‌ها در کشور، کم‌اثر و حتی خنثی خواهد بود. https://jips.nipr.ac.ir/article_239716.html هدف این پژوهش بررسی عوامل موثر بر تمایل به مهاجرت جوانان براساس نظریه تمایل-توانمندی دوهاس بود. عوامل کلیدی نظریه، توانمندی اقتصادی (هزینه مهاجرت)، اجتماعی (سرمایه اجتماعی) و فرهنگی (مهارت‌های لازم) و همچنین موانع مهاجرت (آزادی‌های منفی) بررسی شدند. متغیرهای دیگری نیز مانند امید به آینده، تصور از زندگی مطلوب، ارزیابی پس از مهاجرت، دینداری و رضایت از وضعیت موجود تحلیل شدند. داده‌های 415 جوان 18 تا 35 ساله شیرازی با استفاده از روش پیمایش و ابزار پرسش‌نامه جمع‌‌آوری شدند. یافته‌‌ها نشان داد، میانگین تمایل به مهاجرت بسیار بالا است. نتایج استنباطی حاکی از رابطه منفی میان امید به آینده و دینداری با تمایل به مهاجرت بود و با افزایش آنها تمایل به مهاجرت کاهش یافت. برعکس پیش‌بینی تاریک از آینده، توانمندی مهاجرتی و نارضایتی از وضع موجود با تمایل بیشتر به مهاجرت، مرتبط بودند. تحلیل رگرسیون چندک، نشان داد در تمام چارک‌ها امید به آینده (رابطه منفی) و دینداری (رابطه مثبت در برخی گروه‌ها) تاثیرگذار بودند. دینداری در دو گروه واگرا عمل می‌کند. گروهی با دینداری کم، تمایل بالا به مهاجرت داشتند (رابطه معکوس) و برخی با دینداری بالا، تمایل به مهاجرت نشان دادند (رابطه مثبت). مهاجرت، دارای پیچیدگی‌های فراوان است و نگاه عمیق به این موضوع در جهت سیاست‌گذاری اثربخش، بسیار ضروری به نظر می‌رسد. https://jips.nipr.ac.ir/article_239717.html این مقاله به بررسی شکل‌های گوناگون روابط اجتماعی و شیوه‌های «باهم‌بودن» می‌پردازد که پناهجویان افغانستانی در ایران شکل می‌دهند و تجربه آن‌ها را در نسبت با دو رویکرد مسلط تحلیل می‌کند: نخست، ادبیات مطالعات پناهندگی در خاورمیانه که اردوگاه‌ها را فضاهایی بسته می‌بیند و بر تداوم پیوندهای خویشاوندی و روستایی در محل جدید زندگی تأکید دارد. دوم، مطالعات شهری در آفریقا که بر بداهه‌پردازی خلاقانه در محیط‌های شهری ناهمگون تمرکز می‌کند؛ اما اغلب از توجه به شرایط حقوقی و سیاسی خاص بی‌جاشدگی و بی‌دولتی غافل می‌ماند. با اتکا به خوانشی تطبیقی از مردم‌نگاری‌های اردوگاه‌های فلسطینی و فضاهای پناهندگی شهری‌شده، این مقاله «پارادایم اردوگاه» را نقد می‌کند؛ پارادایمی که واقعیت پناهجویان خوداسکان‌یافته و مرزهای عمدتاً سیال میان اردوگاه و شهر را پنهان می‌سازد. رویکرد پیشنهادی مقاله برای مطالعه زندگی پناهندگان، موقتی‌بودن زیست شهری را در کنار رژیم‌های شهروندی و طرد بررسی می‌کند و نشان می‌دهد افغانستانی‌ها در محله‌های مختلط شهر مشهد، چگونه در شرایط حقوقی ناپایدار، هم شبکه‌های موروثی و هم روابط موقتی را پرورش می‌دهند و تجربه‌ی تعلق را به مرور تمرین می‌کنند. این مطالعه با تأکید بر شکل‌های ترکیبی اجتماع و هم‌بستگی، به بازاندیشی بی‌جاشدگی فراتر از دوگانه‌های اردوگاه/شهر و خویشاوندی/شبکه‌های شهری یاری می‌رساند. https://jips.nipr.ac.ir/article_236280.html تمایلات فرزندآوری بیانگر برنامه برای داشتن فرزند است که اغلب تحت تأثیر شرایط واقعی و ادراک شده قرار دارند و پیش‌بینی‌کننده رفتار واقعی باروری است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی تعیین کننده‌های تمایلات فرزندآوری در مناطق روستایی ایران، با استفاده از تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش ملی تمایل به فرزندآوری (1395) انجام شد. نتایج نشان داد که 36 درصد از افراد تمایل به فرزندآوری دارند. عوامل مؤثر بر تمایل به فرزندآوری شامل انگیزه‌های درونی و روان‌شناختی (مانند هویت فردی و علاقه به والدگری)، سیاست‌های جمعیتی و ارزش‌های دینی، جبران فقدان (مانند فوت فرزند یا ازدواج مجدد)، و فشار و تشویق اجتماعی هستند که ریشه در هنجارهای فرهنگی و ساختارهای جمع‌گرایانه دارند. در مقابل، مهم‌ترین موانع شامل فشارهای اقتصادی و نگرانی‌های معیشتی، موانع زیستی و سلامت باروری، موانع اجتماعی-سنی، ملاحظات فاصله‌گذاری سنی، عدم تمایل به نقش والدگری و تعارض نقش‌های اجتماعی-تحصیلی هستند که نشان‌دهنده گذار ارزشی و تأثیر نقش‌های نوین اجتماعی، به‌ویژه برای زنان، است. براساس رگرسیون لجستیک، متغیرهای جمعیت‌شناختی (سن و جنس)، اقتصادی (وضعیت مالی و اشتغال)، تجارب باروری پیشین (مانند سزارین و سقط جنین)، تعداد فرزندان دلخواه و ویژگی‌های همسر، تصمیم‌گیری زوجین را تحت تاثیر قرار می‌دهند. جهت افزایش تمایل به فرزندآوری، سیاست‌گذاری چندساحتی (کاهش فشارهای اقتصادی، ارتقای خدمات سلامت، و توجه به تغییرات فرهنگی و روانی) ضروری است. https://jips.nipr.ac.ir/article_236582.html هدف مطالعه حاضر بررسی وضعیت انجام مراقبت دوران بارداری در میان زنان افغانستان است. روش پژوهش کمی و مبتنی بر تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش جمعیت و سلامت افغانستان (۲۰۱۵) است. نمونه مورد تحلیل شامل ۱۹,۸۸۸ زن دارای همسر ۱۵ تا ۴۹ ساله است که در پنج سال پیش از پیمایش زایمان داشته‌اند. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی، در نرم‌افزار SPSS- 26 تحلیل شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که زنان شهری، زنان با تحصیلات متوسطه و عالی، و زنان خانوارهای با وضعیت اقتصادی بهتر، دسترسی بیشتری به خدمات مراقبت‌های بارداری و زایمان دارند. عوامل فرهنگی و قومی نیز نقش تعیین‌کننده‌ای داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که زنان اوزبیک، تاجیک، هزاره و فارسی‌زبان نسبت به سایر گروه‌ها از بهره‌مندی بالاتری برخوردار بوده‌اند. علاوه بر این، خواسته بودن بارداری از عوامل کلیدی ارتقای دسترسی به خدمات سلامت محسوب می‌شود. تحلیل چندمتغیره بیانگر آن است که متغیرهای جغرافیایی، آموزشی، اقتصادی و فرهنگی اصلی‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های انجام مراقبت هستند. در نتیجه باید گفت که سطح مراقبت دوران بارداری و زایمان در افغانستان، بسیار پایین است و وضعیت آن در برخی از استان‌ها و به‌ویژه برای زنان با تحصیلات پایین و همچنین باروری‌های ناخواسته در سطح هشدار قرار دارد و نیازمند توجه ویژه است. https://jips.nipr.ac.ir/article_239718.html پژوهش حاضر با ترکیب رویکرد برساخت‌گرایی و مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین، به تحلیل و ارزیابی کیفی اثرگذاری مشوق‌ها و تسهیلات اقتصادی قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت پرداخته‌است. داده‌ها از طریق مصاحبه عمیق با 57 نفر شامل متخصصان جمعیت‌شناسی، جامعه‌شناسی، اقتصاد، سیاستگذاری اجتماعی، مدیران اجرایی و طراحان قانون گردآوری شدند. نتایج نشان داد، مهم‌ترین موانع تحقق اهداف قانون، چالش‌های ساختاری-اقتصادی مانند تورم و ناامنی اقتصادی، عدم کفایت و کارایی مشوق‌ها و ناسازگاری‌های ساختاری-نهادی است. تضعیف اعتماد نهادی، تغییرات اجتماعی-فرهنگی و لَختیِ (مقاومت) نهادی نیز از جمله موانع زمینه‌ای و مداخله‌گرند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد، مشوق‌های اقتصادی تنها در بهبود نسبیِ الگوی باروریِ اقشار کم درآمد و با هدف دریافت مزایای فرزند سوم و چهارم مؤثر بوده و گروه‌های کلیدی همچون زوج‌های جوان، شاغلان بخش غیررسمی، مجردین در آستانه ازدواج، زنان خانه‌دار و طبقات متوسط شهری از حمایت کافی برخوردار نشده‌اند. از این‌رو، اصلاحات ساختاری برای بازسازی اعتماد نهادی، بهبود امنیت اقتصادی، اصلاح هدف‌گذاری و اولویت‌بندی، ارزیابی و اصلاح مستمر قانون، هماهنگیِ نهادی و گذار از مشوق‌های صرفاً مالی به سیاست‌های توانمندساز پیشنهاد می‌شود. همچنین، اجماع نخبگانی بر نهادینه شدن سیاست‌های امیدآفرین در چارچوب نهادهای خانواده‌محور تأکید دارد که توأمان کیفیت و کمیت جمعیت را هدف‌گذاری کنند. https://jips.nipr.ac.ir/article_217753.html با توجه به کاهش باروری و پیامدهای فراوان آن، در این مطالعه با هدف درک تجربه زیسته مادران شاغل بازگشته به کار پس از مرخصی زایمان، تلاش شد تا چالش‌های مختلف از دریچه نگاه این مادران بررسی شود؛ تا درکی از اثرات این قبیل سیاست‌ها در کاهش نابرابری‌های شغلی در بخش‌های خصوصی و دولتی بدست آید. رویکرد این پژوهش کیفی و روش تحقیق تحلیل مضمون است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش کلیه مادران بازگشته به کار بعد از مرخصی زایمان در ادارات دولتی و خصوصی ساکن شهر تهران، در سال ۱۴۰۱ بود، که براساس نمونه‌گیری هدفمند و سپس روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی، 20 زن مورد مطالعه قرار گرفت. یافته های حاصل بر اساس مراحل 6 گانه تحلیل مضمون پیرامون دو محور و سوال اساسی مطالعه، بیانگر آن است که تحلیل تجارب زنان در قالب مضمون کلی «همزمانی حفظ شغل و فرزند» می‌باشد و نیز در زمینه چالش‌های زنان شاغل بعد از زایمان مضمون کلی چالش‌های زنان در قالب «سازگاری سرسختانه مادری و اداری بودن» قابل تحلیل است. چنین نتایجی گویای تلاقی مراقبت از فرزند و نیز از دست ندادن شغل توسط زنان می‌باشد. در واقع درک زنان از مرخصی زایمان برای احیا و تقویت نهاد خانواده، ناامنی و تنزل موقعیت شغلی و متناقض بودن نحوه‌ی اجرای سیاست مرخصی زایمان می‌باشد. https://jips.nipr.ac.ir/article_240111.html کار به‌عنوان یکی از ارکان اصلی زندگی بشر، نقش محوری در تأمین نیازهای مادی، تحقق هویت فردی و اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی ایفا می‌کند. این مطالعه با هدف سنجش درک افراد شاغل نسبت به کار شایسته و تأثیر عوامل جمعیتی و اقتصادی-شغلی بر آن در شهر اصفهان در سال ۱۴۰۳ انجام شد. این مطالعه با روش پیمایش مقطعی و با استفاده از پرسشنامه معتبر کار شایسته (شامل؛ ۳۰ گویه در هفت بُعد شامل؛ اصول و ارزش‌های کار، زمان و حجم کار کافی، انجام کار مفید و مولد، تعادل بین کار و زندگی، حفاظت اجتماعی، فرصت‌های اشتغال، بهداشت و کار امن) انجام گرفت و داده‌ها از ۵۳۷ نفر (72 درصد مرد و 28 درصد زن) از شاغلین شهر اصفهان، گرد‌آوری و با استفاده از آزمون‌های دو‌متغیره و چندمتغیره تحلیل شدند. میانگین شاخص کار شایسته اندکی بالاتر از سطح متوسط (89 از ۱۵۰) به‌دست آمد. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد متغیرهای مستقل درمجموع 36 درصد از واریانس متغیر وابسته را تبیین کردند. در این میان، عوامل شغلی-اقتصادی (با ضریب تعیین 29 درصد) تأثیر بسیار تعیین‌کننده‌تری نسبت به عوامل جمعیتی (14درصد) داشتند. رضایت شغلی، کفایت و طبقه درآمدی مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های کار شایسته بودند. این مطالعه با برجسته کردن این نکته که در بافتار جامعه ایرانی، ویژگی‌های ساختاری شغلی نسبت به عوامل فردی-جمعیت‌شناختی تأثیر قابل توجهی بر شکل‌دهی برداشت‌ها از کار شایسته دارند، به ادبیات موضوع کمک می‌کند. https://jips.nipr.ac.ir/article_208722.html آب منبع ارزشمندی است که حیات و توسعه جمعیت‌های انسانی بر آن تکیه دارد. در دهه‌های اخیر به‌واسطه افزایش جمعیت، افزایش میزان مصرف و تغییر الگوی زندگی در مقیاس جهانی، بحث تنش آبی بسیار جدی شده است. تحقیق حاضر به دنبال بررسی وضعیت امنیت آبی ایران با استفاده از شاخص امنیت آب در مقیاس جهانی و منطقه‌ای است. با استفاده از داده‌های این شاخص، وضعیت ایران در مقیاس جهانی و منطقه‌ای (همسایگان و منطقه منا) بررسی شد. یافته‌ها بر مبنای شاخص ترکیبی نشان می‌دهد که وضعیت ایران در خصوص شاخص امنیت آب در دنیا و منطقه قابل ‌قبول نبوده و وضعیت ناامنی آب برای کشور گزارش می‌شود. با این حال زمانی که زیرشاخص‌ها بررسی می‌شود، مشخص می‌گردد که ایران علی‌رغم داشتن تنش آبی کمتر در بین همسایگان و منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا (MENA)، در سایر شاخص‌ها از امتیاز قابل قبولی برخوردار نیست. عمده این زیرشاخص‌ها مدیریتی بوده و وضعیت کشورهای با امتیاز بالا نشان می‌دهد که کشورهایی با تنش آبی بالاتر از ایران به‌واسطه مدیریت بهتر در سایر زیرشاخص‌ها دارای رتبه بالاتری هستند. بنابراین، تمرکز بر مدیریت بهتر آب و جمعیت می‌تواند رتبه ایران را در این شاخص به مراتب بهتر سازد. https://jips.nipr.ac.ir/article_236584.html سالمندی از پدیده‌های مهم مردم‌شناختی و جمعیت‌‌شناختی قرن بیست و یکم است. بررسی آراء و اندیشه‌های دانشمندانی چون بوردیو، فوکو و هابرماس حاکی از این است که ما در عصر زبانی زندگی می‌کنیم. با توجه به این مسئله، هدف این پژوهش تحلیل انتقادی استعاره سالمندی در ایران و ارائه استعاره‌های بدیل برای آن است. برای رسیدن به این هدف، از روش تحلیل انتقادی استعاره چارتریسـ بلک استفاده شد. در این روش استعاره سالمندی در سه مرحله، مورد تشخیص، تفسیر و تبیین قرار گرفت. یافته‌ها حاکی از آن است که استعاره‌های «پیری به مثابه گنج» و «پیری به مثابه رنج» استعاره‌های غالب سالمندی ایران می‌باشد،که با خود ایدئولوژی‌های اجتماع گماینشافت (خانواده گسترده، همبستگی عمیق، ارزشمند بودن تجربه) و جامعه گزلشافت (خانواده هسته ای، فردگرایی، روحیه حسابگرانه، سکولاریسم) را تقویت می‌کنند. استعاره بدیل مناسب و مطلوب سالمندی آینده ایران «سالمند هوشمند» با پیشران‌های حکمرانی حمایتگر، شهر دوستدار سالمند، پویایی و سرزندگی، پیری در محل و اجتماع مجازی تشخیص داده شد که ایدئولوژی‌ها و گفتمان‌های جامعه پست‌مدرن و مجازی را تقویت می‌کند. نتیجه این‌که برای داشتن سالمندی سالم و فعال باید استعاره‌های منفی تغییر یابد و سیاست «سالمند هوشمند» به‌عنوان راهبرد اصلی دنبال شود. https://jips.nipr.ac.ir/article_244741.html دراکثریت کشورهای اروپایی وآسیایی که سطح باروری پایینی را تجربه کرده اند، وجوه مشترک سیاست های مشوق باروری شامل سازگار نمودن مشارکت زنان دربازارکاربا فرزند دار شدن و به بیان روشن سازگار نمودن نقش مادری با نقش کارمندی و کارگری بوده است.البته میزان نتیجه بخش بودن سیاست های مشوق باروری در این کشورها متفاوت بوده است.این مقاله درصددپاسخگویی‌به این سوال است‌که مهمترین راهبردهای کشورهای منتخب درخصوص سیاست‌های تعادل کار وخانواده و میزان نتیجه بخش بودن این سیاست‌ها در بهبودشاخص های باروری و فرزندآوری تا چه اندازه است؟این مطالعه ازروش مرورحیطه ای استفاده و13 کشورانتخاب شدندنتایج نشان داد کشورهای کره جنوبی، ژاپن، مالزی وترکیه با چالش سازگاری کاروخانواده مواجه هستند.دراین میان، کشورآلمان، بطور نسبی ازجمله موفق ترین این کشورها دراجرای سیاست های دوستدار خانواده وتعادل بخشی‌کار وخانواده دردوره 25 ساله اخیربوده‌ ودراین میان نقش مهاجرت کالیبره شده‌است.دریک اقتصادپایداروچشم اندازخوش بینانه با ایجاد بستری که زنان ایرانی بتوانند فرزندآوری رابا اشتغال در بیرون از منزل ترکیب کنند،برابری جنسیتی و نیز ترغیب مشارکت بیشتر پدران در مراقبت از کودکان، می توان به اثر مثبت سیاست بر باروری در ایران امیدوار بود. https://jips.nipr.ac.ir/article_244910.html سالمندی جمعیت، معضل سال‌های اخیر کشورهای در حال توسعه ای مثل ایران می باشد که پایداری رشد اقتصادی و توسعه را با نگرانی های جدی رو به رو ساخته است. پدیده سالمندی جمعیت را می توان تغییر توزیع جمعیت یک کشور به سمت سنین بالای 65 سال به شمار آورد. تحقیق حاضر با استفاده از داده های استان ها به روش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر تکنیک اقتصادسنجی داده های تابلویی و مدلسازی غیرخطی طی دوره 1390 تا 1402 انجام شده است. یافته‌ها نشان می دهد که بین نسبت سالمندی جمعیت (نسبت جمعیت بالای 65 سال به کل جمعیت) و رشد اقتصادی استان های ایران یک رابطه غیرخطی و U معکوس شکل وجود دارد و مقدار حداکثر این نسبت برابر 86/10 درصد است. بدین معنی است که تا زمانی که نسبت سالمندی قبل از مقدار 86/10 درصد باشد، افزایش سالمندی تاثیر مثبت بر رشد اقتصادی استان ها دارد. اما از زمانی که این نسبت از مقدار 86/10 درصد بیشتر شود، تاثیرگذاری سالمندی بر رشد اقتصادی منفی خواهد شد. یافته دیگر این است که نسبت جمعیت جوان (نسبت جمعیت زیر 15 سال به کل جمعیت) دارای رفتاری غیرخطی و منحنی U شکل است، مقدار حداقل نسبت جمعیت جوان برابر 12/19 درصد است. https://jips.nipr.ac.ir/article_244911.html هدف از پژوهش حاضر، مطالعه دلالت‌های معنایی ازدواج در بین دختران مجرد بندر امام خمینی است. پژوهش حاضر، کیفی و مبتنی بر روش پدیدارشناسی توصیفی می‌باشد. براساس نمونه‌گیری هدفمند و بر مبنای قاعدة اشباع داده‌ها، 17 نفر در بازه زمانی 1402-1403 به عنوان نمونه در نظر گرفته شده‌است. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از رویکرد هفت مرحله‌ای «کلایزی» استفاده گردید. نتایج نشان داد که دختران مورد مطالعه، برداشت‌های متفاوتی از ازدواج داشتند، گاهی ازدواج را یک پیوند، گاهی برای ارضا نیاز و گاهی یک تکلیف دینی تلقی کرده‌اند؛ گاهی نیز علی‌رغم تمایل، از ازدواج وحشت داشتند؛ در ارتباط با تعریف و فهم دختران از پدیده ازدواج، مقولات «ازدواج به مثابه عامل پیوند اجتماعی»، «ازدواج به مثابه نیاز بنیادین»، « ازدواج هدفمند»، «پاسخ مثبت نسبت به عرف و دین»، «بدبینی نسبت به ازدواج» استخراج شد. همچنین مهم‌ترین محدودکننده‌های ازدواج از دید دختران در قالب مقولاتی مانند «اقتصاد نابسامان»، «موانع اشتغال»، «موانع مادی»، «چالش مسکن»، «هراس ناشی از افزایش طلاق»، ازدواج بخاطر رهایی از فشارها»، »کنترل و نظارت خانواده ها»، «مشروعیت اجتماعی مجردی»، «ناکارآمدی نظام آموزشی» دسته بندی شد.