بررسی اثر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی و بهره‌وری در ایران

نجاتی, مهدی; شکیبایی, علیرضا; غلامی, مصطفی

doi:10.22034/jips.2021.258479.1088

بررسی اثر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی و بهره‌وری در ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

مهدی نجاتی ¹

علیرضا شکیبایی ²

مصطفی غلامی ³

¹ دانشیار اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده مدیریت و اقتصاد (نویسنده مسئول).

² دانشیار اقتصاد، دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده مدیریت و اقتصاد.

³ دانشجوی دوره دکتری اقتصاد دانشگاه شهید باهنر کرمان، دانشکده مدیریت و اقتصاد.

10.22034/jips.2021.258479.1088

چکیده

رشد اقتصادی از اهداف مهم کلان اقتصادی هر کشور است. یکی از الزامات دستیابی به نرخ رشد اقتصادی بالا، بررسی و شناسایی عوامل مؤثر بر آن است. تحولات ساختار سنی جمعیتی یکی از عواملی است که در رشد اقتصادی و بهره‌وری کشورها اثرگذار است. سهم جمعیت در سن کار (جمعیت فعال)، سهم وابستگی کودکی و وابستگی کهن‌سالی ازجمله متغیرهای جمعیتی هستند که تغییرات آنها نشان‌گر تحول ساختار جمعیتی می‌باشد. هدف اصلی تحقیق حاضر بررسی و تحلیل تأثیر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی و بهره‌وری نیروی کار در ایران است. دراین‌راستا، از روش حداقل مربعات معمولی برای بررسی رابطه میان متغیرهای ساختار جمعیت و رشد اقتصادی و بهره‌وری نیروی کار استفاده شده است. دوره زمانی تحقیق 1396-1354 می‌باشد. نتایج نشان می‌دهد که افزایش تعداد جمعیت 14-0 سال و همچنین جمعیت 15-64 سال اثر منفی بر رشد اقتصادی کشور داشته و درصد وابستگی کهن‌سالی اثر مثبت بر رشد اقتصادی دارد. در مورد بهره‌وری نیز درجه وابستگی کهن‌سالی اثر مثبت و همچنین درجه وابستگی کودکی اثر منفی بر بهره‌وری دارند.

کلیدواژه‌ها

ساختار سنی جمعیت

رشد اقتصادی

بهره‌وری نیروی کار

وابستگی کهنسالی

وابستگی کودکی

موضوعات

اقتصاد جمعیت

عنوان مقاله English

Investigating the effect of population Age structure on economic growth and productivity in Iran

نویسندگان English

Mehdi Nejati ¹

Alireza Shakibaee ²

Mostafa Gholami ³

¹ Associate Professor of Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Faculty of Management and Economics (Corresponding Author), E-mail: mehdi.nejati@gmail.com.

² Associate Professor of Economics, Shahid Bahonar University of Kerman, Faculty of Management and Economics. E-mail: ashakibai@uk.ac.ir

³ Ph.D Student in Economics, Shahid Bahonar University, Kerman, Faculty of Management and Economics. E-mail: mst.gholami1991@gmail.com

چکیده English

Economic growth is an important macroeconomic goal of any country, but achieving high economic growth requires examining the factors that affect it. Changing the age structure of the population is one of the factors that affect the economic growth and productivity of countries. The share of the working-age population, the child dependency ratio, and the aged dependency ratio are among those demographic variables whose changes indicate the evolution of population structure. Therefore, the main goal of this study is to investigate and analyze the effect of population age structure on economic growth and labor productivity in Iran. In this regard, we have used the ordinary least squares(OLS) method to investigate the relationship between the population structure, economic growth, and labor productivity over the period 1975-2017. The results show that the increase in the population aged 0-14 years and population aged 15-64 years has a negative impact and the aged dependency ratio has a positive impact on economic growth. An increase in the aged dependency and a reduction in the child dependency ratio is found to be associated with an increase in productivity.

کلیدواژه‌ها English

Age structure of the population

economic growth

labor productivity

aged dependency

child dependency

این مقاله مستخرج از پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد نویسنده سوم در دانشگاه شهید باهنر کرمان می‌باشد.

دودکانلوی و همکاران (1397). تأثیر ساختار سنی جمعیت و نرخ پس‌انداز بر رشد اقتصادی ایران: بارویکرد رگرسیون چندک، اقتصاد کاربردی، دوره 8 ، شماره 27.

صادقی، رسول (1391). تغییرات ساختار سنی و ظهور پنجره جمعیتی در ایران: پیامدهای اقتصادی و الزامات سیاسی، فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده، شماره 55، صص 150-95.

عرب مازار، عباس و علی کشوری شاد (1384). بررسی اثر تغییر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی، شماره 15، صص 51-27.

کیهانی حکمت، رضا (1382). بررسی تأثیر متغیرهای جمعیتی بر اندازه دولت و رشد اقتصادی در ایران، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشگاه بوعلی سینا همدان.

محمدپور، غلامرضا، رسول بخشی دستجردی سمیه جعفری و هاجر اثنی‌عشر (1392). بررسی اثر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی ایران، تحقیقات اقتصادی، دوره 48، شماره 2، صص 224-201.

منجذب، نصرتی (1397). مدل‌های اقتصادسنجی پیشرفته همراه با ایویوز و استاتا، مؤسسه کتاب مهربان نشر.

مهرگان، نادر و روح‌الله رضایی، (1388). اثر ساختار سنی جمعیت بر رشد اقتصادی، پژوهش‌های اقتصادی ایران، شماره 39، صص 146-137.

نیکوقدم و همکاران (1393). بررسی اثر گذاری تغییرات ساختار سنی جمعیت بر درآمد سرانه در ایران به تفکیک کانال‌های اثرگذاری، پژوهش‌های اقتصادی (رشد و توسعه پایدار)، سال 15، شماره 1، صص 54-23.

Ahmed, S. A. & M. Cruz (2016). Making the most of demographic change in Southern Africa, World Bank Policy Research Working Paper No. 7798. Washington, DC: The World Bank.

Ahmed, S. A., M. Cruz, D. Go, M. Maliszewska, & I. Osorio-Rodarte (2016). How significant is sub-Saharan Africa’s demographic dividend for its future growth and poverty reduction? Review of Development Economics, Vol 20: 762-793.

Black, J. (1997). Oxford Dictionary of Economics/Oxford.

Bloom, D. & D. Canning (2003). Global demographic change: Dimensions and economic significance. In Global demographic change: Economic impacts and policy challenges, proceedings of a symposium, sponsored by the Federal Reserve Bank of Kansas City, Jackson Hole, Wyoming, August 26–28: 9–56.

Bloom, D. E., D. Canning, G. Fink, & J. E. Finlay (2007). Does age structure forecast economic growth? International Journal of Forecasting, 23(4): 569–585.

Bloom, D., D. Canning, G. Fink & J. E. Finlay (2009). Fertility, female labor force participation, and the demographic dividend. Journal of Economic Growth, 14 (2): 79–101

Cruz, M. A. Ahmed (2018). On the impact of demographic change on economic growth and poverty, World Development 105: 105-95.

Cruz, M., J. Foster, B. Quillin, & P. Schellekens (2015). Ending extreme poverty and sharing prosperity: Progress and policies. Policy Research Note, PRN/15/03. Washington, DC: World Bank.

Feyrer, J. (2007). Demographics and Productivity, Review of Economics and Statistics, 89 (1): 100-109.

IMF (International Monetary Fund) (2004). World economic outlook: The global demographic transition. Washington, DC: International Monetary Fund.

Lee, R. & A. Mason (2006). What is the demographic dividend? Finance and Development, 43 (3).

Lee, R. (2003). The demographic transition: three centuries of fundamental change. Journal of Economic Perspectives, 18 (4): 167–190.

Mason. A. & R. Lee (2006). Population Aging and the Generational Economy: Key Findings. In R. Lee. And A. Mason: Population Aging and the Generational Economy: A Global Perspective. Edward Elgar Publishing Limited. Cheltenham.UK.

Thanh le, D. & H. Park (2020). The Impact of Demographic Change on Economic Growth: The Singapore, Economic Review, Vol. 65 (2): 471-484.

World Bank (2015). Global monitoring report 2015/16: Development goals in an era of demographic change. Washington DC: World Bank.