مطالعات جمعیتی

مطالعات جمعیتی

بررسی امید مهاجرت در مناطق شهری و روستایی ایران در سال 1395

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
سعیده شهبازین 1
سیده زهرا کلانتری بنادکی 2
1 استادیار گروه توزیع فضایی، مهاجرت و شهرنشینی، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور.
2 استادیار گروه مدل‌سازی جمعیت و روش‌های آماری، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور (نویسنده مسئول).
10.22034/jips.2021.274530.1099
چکیده
در دهه‌های اخیر با ثبات نسبی در سطوح  مرگ‌ومیر و باروری، مهاجرت به یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر تغییرات جمعیتی تبدیل شده است. بااین‌وجود، به‌دلیل نقص داده‌های این حوزه، شاخص‌های اندکی برای تعیین سطح و به‌دست دادن الگوهای مهاجرتی وجود دارد. جدول امید مهاجرت از تکنیک‌هایی است که با تکیه بر نرخ و الگوی سنی مهاجرت و مرگ‌ومیر شاخصی فردی از مهاجرت به‌دست می‌دهد که در پیش‌بینی‌ حجم تحرکات جمعیتی کاربرد دارد. در این مطالعه با استفاده از داده‌های سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 جداول امید مهاجرت شهری و روستایی بر حسب جنس و سن ساخته شد. یافته‌ها الگوی سنی یکسان اما میزان امید مهاجرت متفاوتی را برای دو مسیر شهری و روستایی نشان می‌دهند. امید مهاجرت سالانه زنان شهری با 0.61 تحرک در برابر امید مهاجرت مردان شهری با 0.63 تحرک، مهاجرت‌های کمتری را برای زنان نشان می‌دهد. امید مهاجرت سالانه روستایی در هر دو جنس پایین‌تر از مهاجرت‌های شهری است، اما هر دو این مسیرهای مهاجرت از الگوی سنی یکسانی تبعیت می‌کنند. با این تفاسیر باید اظهار داشت که با غالب بودن حجم مهاجرت‌های شهری در کشور، شاهد تداوم افزایش جمعیت شهرنشین خواهیم بود و باتوجه‌به اوج این مهاجرت‌ها در سنین جوانی و فعالیت، همچنان معضل بیکاری در شهرها باقی خواهد بود.
 
کلیدواژه‌ها
امید مهاجرت
مهاجرت شهری
مهاجرت روستایی
مرگ‌ومیر
ایران

موضوعات

عنوان مقاله English

Estimation of Migration Expectancy in Iran’s Urban and Rural Areas, 2016

نویسندگان English

saeedeh shahbazin 1
Seyedeh Zahra Kalantary Banadaki 2
1 institute comprehensive management expertise population
2 Assistant Professor of Department of Population Modeling and Statistical Methods, National Institute of Population Research, Tehran, Iran (Corresponding Author). E-mail: s.kalantary@psri.ac.ir
چکیده English

In recent decades with relative stability in mortality and fertility levels, migration has become one of the most important factors influencing population change. However, due to the lack of data in this area, there are few indicators to determine the level and patterns of migration. The Migration Expectancy Table is one of the few techniques that, based on the rate and age pattern of migration and mortality, provides an individual indicator of migration that is used in forecasting the volume of population movements. In this study, using the 2016 census data, tables of urban and rural Iran’s migration expectancy were constructed according to the gender and age. The findings show the same age pattern but different rates of migration expectancy for both urban and rural routes. The annual urban migration expectancy of women with 0.61 mobility compared to the men with 0.63 mobility shows lower migrations for women. Expectancy to annual rural migration is lower for both sexes than for urban migration, but both follow the same age pattern. With these interpretations, it should be stated that with the predominance of urban migration in the country, we will see a continuous increase in urbanization and due to the peak of these migrations at a young and activity age, it is expected that unemployment sustain in the cities.

کلیدواژه‌ها English

migration expectancy
urban migration
rural migration
death
Iran

این مقاله مستخرج از طرح پژوهشی با عنوان «محاسبه جداول امید مهاجرت استان‌های کشور به‌تفکیک جنس و محل سکونت طی دوره 1395-1390» می‌باشد که در سال 1399 با حمایت مالی مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور انجام شده است.

اسماعیلی، نصیبه (1388). بررسی نقش زنان در جریان تصمیم‌گیری مهاجرت‌های خانوادگی، پایان‌نامه دوره کارشناسی ارشد جمعیت‌شناسی، دانشگاه تهران.
 تقدیسی، احمد و محمدعلی احمدی شاپورآبادی (1391). مهاجرت و سالخوردگی جمعیت روستایی ایران: چالشی فراروی توسعه پایدار روستایی، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، سال 27، شماره پیاپی 104، صص 164-133.
رارقی نصرآباد، حجیه بی‌بی و علی رحیمی (1393). بررسی تحولات امید زندگی مجردی در ایران با استفاده از جداول خالص زناشویی: دوره 1385 تا 1390، نامه انجمن جمعیت‌شناسی ایران، سال 9، شماره 18، صص: 118-95.
ساسانی‌پور، محمد (1397). تفاوت‌های جنسی مرگ‌ومیر در ایران: تحلیل روند، الگوها و علل، رساله دکتری جمعیت‌شناسی، دانشگاه یزد.
صادقی نژاد، مهسا و غلامرضا حسنی درمیان (1399). بررسی تحولات امید زندگی بیکاری در استان‌های ایران طی سال‌های 1395-1385، دوفصلنامه مطالعات جمعیتی، دوره 6، شماره 1، صص 260-231.
صادقی، رسول و لیلا ولدوند (1384). جنسیت و مهاجرت: تحلیل جامعه‌شناختی تفاوت‌های جنسیتی در مهاجرت‌های داخلی در ایران، پژوهش‌های جامعه شناختی معاصر، سال 4، شماره 7، صص 78-55.
قاسمی سیانی، محمد (1388). پیامدهای مهاجرت روستا-شهری نسل جوان روستایی، پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه، شماره 2، صص 165-145.
قلی‌زاده، علی‌اکبر و رضوان مؤمنی (1395). اثر مهاجران وارد شده بر قیمت مسکن در نقاط شهری کشور، فصلنامه اقتصاد مسکن، شماره 58، صص 38-25.
کوششی، مجید (1397). جدول عمر کشور در سال 1395 بر اساس آمارهای ثبت مرگ در ایران، پژوهشکده بیمه، تهران.
محمودیان، حسین و علی قاسمی اردهایی (1392). بررسی وضعیت مهاجرت و شهرنشینی در ایران، گزارش وضعیت مهاجرت ایران، نهادهای پژوهشی – آموزشی جمهوری اسلامی.
مرکز آمار ایران (1386). گزارش مهاجرت‌های استانی 1385-1375.
مرکز آمارایران (1395). نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن 1390، جداول مهاجرت. تهران: مرکز آمار ایران.
مشفق، محمود (1389). مهاجرت داخلی در ایران: بررسی سطوح و روندهای مهاجرت داخلی در ایران و عوامل مؤثر بر آن 85-1355، پایان‌نامه دکتری جمعیت‌شناسی. دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
مشفق، محمود و معصومه خزایی (1394). تحلیلی بر ویژگی‌ها و تعیین‌کننده‌های مهاجرت مستقل زنان در ایران، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، دوره 17، صص 124-85.
موثقی جدیدی، حسین و احمد خاتون آبادی (1388). تعیین رابطه عوامل درون خانوار و مهاجرت اعضای خانوارهای روستایی شهرستان مرند به شهرها در سال 1383، فصلنامه روستا و توسعه، سال 12، شماره 9، صص: 114-93.
میرزایی، محمد و علی قاسمی اردهایی (1393)، جنبه‌های مهاجرت داخلی زنان در ایران، تهران، مؤسسه رحمان.
 
Bailey, M. and D. F. Sly (1987) Metropolitan-nonmetropolitan migration expectancy in the United States,1965-1980. Genus, 53, no. 3–4: 37–59.
Bell. M .(2015). Demography, time and space. Journal of Population Research; 32(3-4): 173-186.
Bell. M, Blake. M, Boyle. P, Duke-Williams. O, Rees. O, Stillwell. J, Hugo. G (2002). Cross-national comparison of internal migration: issues and measures. Journal of the Royal Statistical Society; 165(3): 435–464.
Bell. M. (1996). How often do Australians move? Alternative measures of population mobility. Journal of the Australian Population Association, 13(2):101-124.
Courgeau, D. & E. Lelievre (1991). The event history approach in demography. Population (English Selection) 3(3): 63-79.
Courgeau, D. (1995). Migration theories and behavioural models. International Journal of Population Geography, 1:19-27.
Grabill, W. H. (1945). Attrition Life Tables for the Single Population, Journal of the American Statistical Association, 40: 364-75.
Jaffe, A. J. (1960). Handbook of Statistical Methods for Demographers, (Preliminary Edition-Third Printing) Washington, D. C.: U. S. Government Printing Office.
Kulkarni, M. & L. G. Pol (1994). Migration expectancy revisited: Results for the 1970s, 1980s and 1990s, Population Research and Policy Review, 13: 195-202.
Long, L. H. (1973). New Estimates of Migration Expectancy in the United States, Journal of the American Statistical Association, 68: 37-43.
Narayan, R. & S. K. Singh (2014). Does migration expectancy differ remote and semi-urban villages in Varanasi district, International Journal of Current Research, 6(09): 8742- 8745.
Ogburn, W. F. & E. Winston (1928). The Frequency and Probability of Insanity, American Journal of Sociology, (34): 822-827.
Ratna, B. & S. Bhatt (2019). Migration Expectancy in Rural Area of Nainit District in Uttarakhand a Case Study of Okhalkanda Block, International Journal of Current Research, Vol. 11, Issue, 09: 7117-7120.
Rees, PH., M. Bell, O. Duke-williams & M. Blake (2010). Problems and solutions in the measurement of migration intensities: Australia and Britain compared, Population Studies: A Journal of Demography, 54:2, 207-222.
Singh, S. N, K.S. Yadava & H. L. Sharma (1984). Migration Expectancy in Rural Areas of Eastern Uttar Pradesh, The Indian Journal of Social Work, XLV(2): 155-166.
Warnes, T. (1992). Migration and the life course. Pp.175-187 in T. Champion and T. Fielding (eds), Migration Processes and Patterns: Volume 1, Research Progress and Prospects. New York: Belhaven Press.
Wilber, G. L. (1963). Migration Expectancy in the United States, Journal of American Statistical Association, Vol. (58): 444-453.

  • تاریخ دریافت 06 اسفند 1399
  • تاریخ بازنگری 04 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 04 اردیبهشت 1400
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1399