مطالعات جمعیتی

مطالعات جمعیتی

چرخه‌های زندگی زناشوئی و تصمیم به طلاق

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
استادیار رشته حقوق خانواده، گروه مطالعات زنان، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).
چکیده
این مقاله به مطالعه بسترهای شکل‌گیری تصمیم به جدایی و طلاق در بین ساکنان شهر تهران، با رویکرد چرخه‌های زندگی می‌پردازد. روش پژوهش، پیمایشی بوده و برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شده است. جامعه آماری شامل کلیه زنان و مردان متأهل ساکن شهر تهران در سال 1401 می‌باشد و حجم نمونه نیز 630 نفر زن و مرد متأهل ساکن شهر تهران هستند که به‌صورت تصادفی از مناطق 22گانه تهران انتخاب شدند. برای تبیین موضوع مورد نظر از نظریات همسان‌همسری، نقش‌ها و تاب‌آوری استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که تصمیم به جدایی و طلاق متأثر از سه مرحله زندگی زوجین است: مرحله نخست، یعنی آشنایی و سازگار شدن زوجین (38 درصد)، مرحله دوم، یعنی میانه زندگی خانوادگی با مشخصه ثبات زندگی زناشوئی (28 درصد) و مرحله پایانی چرخه زندگی زناشوئی، یعنی مؤلفه‌های ناپایدارکننده زندگی و بروز فرایند غریبگی (30 درصد).
کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

Stages of Marital Life and the Decision to Divorce

نویسنده English

Mahdie Mohammadtaghizade
Assistant Professor of Family Law, Women's Studies Department, Faculty of Social Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran (Corresponding Author).
چکیده English

This article examines the decision-making framework for separation and divorce among Tehran residents from the perspective of life course theory. The research method used in this study is survey-based, using a questionnaire to collect data. The statistical population includes all eligible women and men living in Tehran in 2022, and the sample size is 630 eligible residents of Tehran (men and women) who were randomly selected from each of the 22 districts of Tehran. To clarify the subject matter, theories of marriage, roles and role strain were used. The results show that the decision to separate or divorce is influenced by three stages of a couple's life cycle; in the first stage of family life, which is the stage of acquaintance and compatibility of the couple (38%), the second stage, which is the middle stage of family life, characterized by the stability of married life (28%), and the final stage of the life cycle of married life, characterized by the inconsistent requirements of life and the emergence of the estrangement process (30%), all have an impact on the couple's decision to separate.

کلیدواژه‌ها English

Life Cycle of Family
Marriage
Compatibility
Factors of Separation
Divorce
اکبری، بهینا (1398). نحوه شکل‌گیری معیارهای انتخاب همسر افراد در شرف ازدواج. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی تهران.
بیجاری، هانیه، سپهری شاملو، زهره، مهرام، بهروز، و صادقی، منصوره السادات (1398). ملاک‌های انتخاب همسر از دید افراد راضی از ازدواج (در دورة عقد): یک مطالعه کیفی. مجله علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 16(2)، 76 ـ 41. https://social.um.ac.ir/article_39094.html
حاتمی، نوشین، حیدری، حسن، داوودی، حسین (1400). اثربخشی زوج درمانی هیجان‌مدار بر کاهش دلزدگی زناشویی و میل به طلاق در زوجین متقاضی طلاق. پژوهش‌نامه زنان پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 12(1)، 40 ـ 23. https://womenstudy.ihcs.ac.ir/article_5694.html
خجسته‌مهر، رضا، بهمئی، ابوطالب، سودانی، منصور، و عباس‌پور، ذبیح‌الله (1399). تبیین فرایند شکل‌گیری طلاق: یک پژوهش کیفی. مجله دست آوردهای روانشناختی (علوم تربیتی و روانشناسی)، دوره 4، سال 47، شماره 1، صص: 46 ـ 23. https://psychac.scu.ac.ir/article_15655.html
دشتکی، مهین، حسین زاده اسکوئی، علی، زمانی زارچی، محمد صادق، و خوش کنش، ابوالقاسم (1395). بررسی رابطه منبع کنترل و تاب‌آوری بین زنان متقاضی طلاق و غیرمتقاضی طلاق شهر تهران. همایش کنفرانس جهانی روانشناسی و علوم تربیتی، حقوق و علوم اجتماعی در آغاز هزاره سوم، دوره 3.  https://www.sid.ir/paper/837025/fa
دهقانی، محسن، اسماعیلیان، نسرین، روشن، محمد، و اکبری، فاطمه (1396). طلاق (ابعاد روان‌شناختی، عاطفی و قانونی). تهران: انتشارات جنگل، جاودانه.
ریتزر، جورج (1392). نظریة جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمه محسن ثلاثی. تهران: انتشارات علمی.
ساروخانی، باقر (1393). مقدمه ای بر جامعه شناسی خانواده. تهران: انتشارات سروش.
ستوده، هدایت الله (1399). آسیب‌شناسی اجتماعی. تهران: انتشارات آوای نور.
عباسی، مسلم، درگاهی، شهریار و قاسمی جوبنه، رضا (1397). نقش نارسایی شناختی و نارسایی هیجانی در تعارضات زناشویی زنان در معرض طلاق. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد. 20(1): 6-1. https://www.sid.ir/paper/58816/fa
علی مندگاری، ملیحه، قاضی طباطبایی، محمود  و ساداتی، سید محمدهانی (1395). آزمون مدل نظری- مفهومی تمایل زوجین به طلاق در شهر تهران. مطالعات جمعیتی. 2(1): 93-61. http://noo.rs/8xIX6
غیاثوند، احمد و عرب خراسانی، سمیه (1397). درک معنا و تجربه مادرانه زنان از جدایی: مطالعه‌ای پدیدارشناسی. علوم اجتماعی (علامه طباطبایی)، 80، 89-108. https://qjss.atu.ac.ir/article_8958.html
کاظمیان مقدم، کبری، مهرابی زاده هنرمند، مهناز، کیامنش، علیرضا، و حسینیان، سیمین (1397). رابطه علّی تمایزیافتگی، معناداری زندگی و بخشودگی با دلزدگی زناشویی از طریق میانجی‌‌گری تعارض زناشویی و رضایت زناشویی. روشها و مدلهای روانشناختی، 9(31)، 146-131. https://jpmm.marvdasht.iau.ir/article_3014.html
گیدنز، آنتونی (1398). جامعه‌شناسی آنتونی گیدنز. ترجمه حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.
مرادی، امیر؛ میرزائی، معصومه (1402). تجربه زیسته زوجین متقاضی طلاق (با تأکید بر سنخ‌شناسی معنای طلاق و نقش تحولات دوره زندگی در وقوع طلاق). فصلنامه خانواده پژوهی، 75، 436ـ415. https://scj.sbu.ac.ir/article_104093.html
نایبی، هوشنگ، و نظریان، شیما (1400). تبیین جامعه‌شناختی طلاق عاطفی. مطالعات جامعه‌شناختی، 28(1)، 181 ـ 163. https://journal.ut.ac.ir/article_84518.html
نیکو گفتار، منصوره (1400). تعارضات زناشویی و طلاق عاطفی با میانجیگری صمیمیت در زنان متأهل وارسی یک مدل علی. نشریه سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 5(1)، 125ـ117. https://www.sid.ir/paper/413938/fa
Amato, P. R. (1996). Explaining the intergenerational transmission of divorce. Journal of Marriage and the Family, 628-640. ‏Bieber, Christy; Ramirez, Adam (2023). Leading Causes of Divorce.
Dagnew, G. W., Asresie, M. B., Fekadu, G. A. & Gelaw, Y. M. (2020). Factors Associated with Divorce from First Union among Women in Ethiopia: Further Analysis of the 2016 Ethiopia Demographic and Health Survey Data. PloS One, 15(12), 1-12 https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0244014
Eskafi Noghani, M., Gorgidge, F., & Hojjati Shargh, A. (2021). A Systematic Review of Quantitative and Qualitative Research on Divorce Factor. Journal of Research and Health, 11(3), 139-146.‏ https://www.sid.ir/paper/995813/en
Jaberi, S., Etemadi, O., Fatehizade, M., & Rabbani Khorasgani, A. (2022). Iranian women’s divorce style: a qualitative study. Family process, 61(1), 436-450.‏ https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33864248/
Kessler, M., & Albee, G. W. (1975). Primary prevention. Annual review of psychology, 26(1), 557-591.‏ https://www.annualreviews.org/content/journals/10.1146/annurev.ps.26.020175.003013
Quantick, Neil (2019). What are the grounds for divorce?. Family Law.
Sember, Brette (2024). What Are The Most Common Causes of Divorce?. : https://ncadv.org/get-help. https://divorce.com/blog/causes-of-divorce/
Sithole, sello; Evans Mohlatlole, Nkuke; Shirindi, linda (2018). Factors contributing to divorce among young couples in Lebowakgomo Article in Social Work/Maatskaplike Werk · July 2018. https://www.researchgate.net/publication/326552786_
Willoughby, B. J., Hall, S. S., & Luczak, H. P. (2015). Marital paradigms: A conceptual framework for marital attitudes, values, and beliefs. Journal of Family Issues, 36(2), 188-211.‏ https://www.researchgate.net/publication/275010295

  • تاریخ دریافت 18 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 13 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 10 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 01 دی 1401