مطالعات جمعیتی

مطالعات جمعیتی

بررسی عوامل اثرگذار بر سبک زندگی متأهلین در شهر تهران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
فاطمه مدیری
استادیار گروه مطالعات خانواده، ازدواج و طلاق، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور.
چکیده
رابطه فعالیت‌های اشتراکی با همسر با پایداری زندگی زناشویی در مطالعات متعدد آزمون و تأیید شده است. بر این اساس، این مقاله به شناسایی عوامل اثرگذار بر فعالیت‌های اشتراکی با همسر در ابعاد مختلف با عنوان سبک زندگی متأهلین پرداخته است. جامعه‌ی آماری پیمایش، زنان و مردان متأهل شهر تهران بوده و با استفاده از فرمول کوکران و اثر طرح مطلوب، 1736 نمونه در تجزیه و تحلیل نهایی به کار گرفته شده است. شیوه‌ی نمونه‌گیری، خوشه‌ای چند مرحله‌ای بوده و نمونه‌ها با توجه به جمعیت متأهلین هر منطقه و هر حوزه از 50 حوزه شهر تهران انتخاب شده‌اند. ابزار مورد استفاده پرسشنامه بوده و از تحلیل عامل اکتشافی و رگرسیون چند متغیره در تحلیل داده‌ها استفاده شده است. در تحلیل عامل اکتشافی 5 عامل از فعالیت‌های اشتراکی با همسر استخراج شده و پنج فرضیه‌ی اصلی تأثیر ویژگی‌های اقتصادی اجتماعی، مؤلفه‌های مرتبط با چرخه زندگی، نگرش‌های جنسیتی، متغیرهای زناشویی و تضاد کار با خانواده بر این ابعاد آزمون شده‌اند. نتایج نشان می‌دهد: فعالیت‌های اشتراکی در مردان، افراد تحصیل‌کرده، افراد با نگرش‌های جنسیتی برابرطلبانه، افراد همگون‌تر با همسر، بیشتر مشاهده می‌شود. نگرش‌های جنسیتی و همگونی با همسر بر سبک زندگی متأهلین اثرگذاری بیشتری داشته و تأثیر مؤلفه‌های مرتبط با چرخه زندگی اندک است. درآمد، تفاوت در درآمد، تضاد کار با خانواده و مدت زمان زناشویی، نقش دوگانه‌ای در ابعاد مختلف سبک زندگی متأهلین دارند. این متغیرها، بیشترین توان تبیین را در دیدار اجتماعی (5/29 درصد) و کمترین توان تبیین را در هزینه کرد مالی (3/10 درصد) دارد. فعالیت‌های اشتراکی با همسر در ابعاد مختلف یکسان نبوده و عوامل اثرگذار و شدت تأثیر آن‌ها نیز در ابعاد مختلف متفاوت است. نتایج تحقیق تأیید کننده‌ی تئوری‌های مبادله، سرمایه فرهنگی بوردیو و تئوری‌های اقتصاد خانه‌ی جدید می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
سبک زندگی متأهلین
فعالیت‌های اشتراکی با همسر
گذران زمان اشتراکی
نگرش‌های جنسیتی
همگونی

موضوعات

عنوان مقاله English

Investigation of Factors Affecting on Married Lifestyle in Tehran City

نویسنده English

Fateme Modiri
Assistant Professor of Family, Marriage and Divorce Studies, National Population Studies & Comprehensive Management Institute.
چکیده English

Correlation between shared activities with spouse and stability of marriage has been confirmed in several previous studies.The purpose of this article is to determine determinants of shared activities with spouse in different dimentions as married lifestyle.  A sample of 1736 married men and women  was collected using a cross sectional survey  Multi-stage cluster sampling method was used to collect the data and due to the different economic and social classes of people, 50 geographical regions in Tehran were selected. The instrument was questionnaire and data was analysed using  explanatory factor analysis and multivariate regression. In explanatory factor analysis, five dimentions for shared activities were exracted and the impact of social and economic characteristics, factors related to the life cycle, gender attitudes, marital variables and work-family conflict on these dimensions were examined. The results showed shared activity with spouse was greater among  men, educated people, people with egalitarian gender attitudes, and people with more homogeneity wih spouse. The importance of  homogeneity wih spouse and gender attitudes was  greatest while the role of  factors related to the life cycle was the least. Income, income difference, work-family conflict, and marital duration had a dual role in different dimentions of married lifestyle. This model had the greatest explanatory power in social contact (29.5 percent) and the lowest explanatory power in spending money (10.3 percent). Shared activities with spouse were not the same in different dimentions. Determinants and severity of effects were also different. The results confirms the theories  of  exchange, cultural capital and new home economic.

کلیدواژه‌ها English

married lifestyle
shared activities with spouse
shared spending time
gender attitudes
homogeneity
آزادارمکی، تقی و محمدحسین شریفی‌ساعی (1390). تبیین جامعه شناختی روابط جنسی آنومیک در ایران، خانواده پژوهی، دوره 7، شماره28، صص462- 435.
آزادارمکی، تقی، فاطمه مدیری و عارف وکیلی (1389). فروپاشی خانواده یا تغییرات بنیادی، خانواده و پژوهش، شماره 1، صص 85 – 63.
حبیب‌پور، کرم و رضا صفری (1388). راهنمای جامع کاربرد SPSS در تحقیقات پیمایشی(تحلیل داده‌های کمی)، تهران: لویه، متفکران.
صادقی‌فسائی، سهیلا و زینب ملکی‌پور (1392). تحلیل جنسیتی فاصله در روابط زوجین: مصادیق و زمینه های شکل‌گیری، زن در توسعه و سیاست، دوره 11، بهار1392، صص 28-1.
مدیری، فاطمه ومحمدصادق مهدوی (1394). ارزش‌های پست مدرن خانوادگی در شهر تهران، خانواده پژوهی، دوره یازدهم، شماره 43، صص296-281.
مدیری، فاطمه(1394). سبک زندگی متأهلین و تعیین کننده‌های آن در شهر تهران، طرح پژوهشی، مؤسسه مطالعات و مدیریت جامع و تخصصی جمعیت کشور و معاونت زنان و خانواده ریاست جمهوری.
مرکز آمار ایران(1390). نتایج سرشماری سال 1390،مرکز آمار ایران.
مرکز آمار ایران(بی‌تا). طبقه‌بندی سطوح آموزشی و رشته‌های تحصیلی ایران.
منادی، مرتضی (1385 ). جامعه‌شناسی خانواده: تحلیل روزمرگی و فضای درون خانواده، تهران: دانژه.
منادی، مرتضی (1384). مدیریت زمان در خانواده‌های طبقات متفاوت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، خانواده پژوهی، سال اول، شماره 2، تابستان 1384، صص 177- 161.
 
Allendorf, K. (2012). Determinants of Marital Quality in an Arranged Marriage Society, Population Studies Center Research Report 12-758, nepdjg@isr.umich.edu.
Becker, O., A.Lois and D. (2010). Selection, Alignment, and Their Interplay: Origins of Lifestyle Homogamy in Couple Relationships, Journal of Marriage and Family, 72:  pp. 1234 – 1248.
Bott, Elizabeth(1995). Conjugal Roles and Social Network, Human Relations, 8: pp. 323- 350.
Britt, S., E. Grable, S. Nelson Goff; and M. White (2008). The Influence of Perceived Spending Behaviors on Relationship Satisfaction, Financial Counseling and Planning, Volume 19(1): 31-43.
Dardis, R., S. Horacio and P. Dilip (1993). Analysis of Leisure Expenditures in the united State, The Proceeding of the American Council on Consumer Interests, Vol 3, pp. 194-200.   
Fein, D. J. (2009). Spending Time together: for Economically Disadvantaged and Nondisadvantaged, www.fragiefamilies.princeton.edu.
Flood, S. M., K.R. Genadek (2013).Time For Each Other: Work and Family Constraints Among Couples, Journal of Marriage and Family,  78(1): 142–164.
Glick, P.; Fiske, S. T(1996). The Ambivalent Sexism Inventory: Differentiating hostile and benevolent sexism, Journal of Personality and Social Psychology, 70, pp. 491-512.
Guzman, L. (2000). Effects of Wives, Employment on Marital Quality, NSFH Working Paper, NO. 85.
Hill, M. S. (1988). Marital Stability and Spouses Shared Time, Family Issues,9(4): 427- 451.
Kalmijn, Matthijs(2001). Joint and Separated Lifestyles in Couple Relationships, Marriage and Family, 63: pp.639-654.
Kim, H.j and J. B. Stiff (1991). Social Network and the Development of Close Relationships, Human Communication Research, 18 ( 1): PP  70-91.
Kopelman, R. E., J .H. Greenhaus, and T. F. Connolly (1983). A Model of Work, Family, and Interrole Conflict: A Construct Validation Study. Organizational Behavior and Human Performance, 32, pp.198-215.
Knowles, S.(2004). Marital Satisfaction, Shared Leisure and Leisure Satisfaction in Married Couples with Adolescents, (Thesis of master degree), Oklahoma State University. 
Lavee, Y. and A. Ben-Ari (2007). Relationship of Dyadic Closeness with Work-Related Stress: A Daily Diary Study,Marriage and Family, 69 , pp. 1021–1035.
Locksley, A. (1980). On the Effects of Wives Employment on Marital Adjustment and Companionship, Marriage and Family, 42(2): pp. 337-346.
Spence, J.T and R.L. Helmreich (1972). The Attitudes Toward Women Scale: an Objective Instrument to Measure Attitudes Toward the Rights and Roles of Women in Contemporary Society, JSAS Cat, Select Doc. Psychol. 2, pp.66-7.
Swim, J. K., K. J.Aikin, W. S. Hall, B. A.Hunter (1995). Sexism and Racism: Old-Fashioned and Modern Prejudices, Journal of Personality and Social Psychology, 68(2): 199-214.
Vogler, C., C. Lyontte and R.D.Wiggings (2008). Money, Power and Spending Decisions in Intimate Relationships, The Sociological Review, 56(1): PP 117-143.
White, L. K. (1983). Determinants of Spousal Interaction: Marital Structure or Marital Happiness, Marriage and Family, Vol 45, pp. 511-519.

  • تاریخ دریافت 04 تیر 1398
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1395